Interetnički dijalog

Okrugli sto: Opštinski saveti za međunacionalne odnose u svetlu izmena Zakona o lokalnoj samoupravi i predstojećih lokalnih izbora

Međuetnički program Građanskih inicijativa održao je 11. marta 2008. godine okrugli sto na temu „Opštinski saveti za međunacionalne odnose u svetlu izmena Zakona o lokalnoj samoupravi i predstojećih lokalnih izbora", u hotelu Mileševa, u Prijepolju. Okrugli sto je deo projekta „Manjinska prava u praksi u Jugoistočnoj Evropi 2006 - 2008", finansiran od strane King Boudain Founation i Fonda za otvoreno društvo.           

Okrugli sto okupio je ukupno 32 učesnika i to članove Opštinskih saveta za međunacionalne odnose, predstavnike opštinskih uprava i medija iz opština Zrenjanin, Alibunar i Prijepolje. Skup je otpočeo uvodnim izlaganjima gospodina Bratislava Đokića, pomoćnika Ministra za državnu upravu i lokalnu samoupravu Republike Srbije i gospodina Gorana Bašića, direktora Centra za istraživanje etniciteta.

Imajući u vidu izmene dela Zakona o lokalnoj smaoupravi koji reguliše rad Opštinskih saveta za međunacionalne odnose kao i predstojeće lokalne izbore, uvodničari su pokušali da rasvetle neka od najvažnijih pitanja i nedoumica koje se tiču načina izbora i rada Opštinskih saveta za međunacionalne odnose.

U dosadašnjem toku projekta, realizovano je devet seminara za članove Opštinskih saveta za međunacionalne odnose (OSMO), predstavnike lokalne samouprave i medija iz opština Zrenjanin, Alibunar, Priboj i Prijepolje. U nameri da omogućimo razmenu iskustava i prenošenje primera dobre prakse medju učesnicima, decembra 2007. godine organizovali smo posetu učesnika programa iz opština Alibunar i Prijepolje opštini Zrenjanin. S obzirom na uspeh i efekte ove posete, kao i na osnovu izražene želje učesnika, organizovali smo i uzvratnu posetu učesnika iz opština Zrenjanin i Alibunar opštini Prijepolje. Program posete realizovan je 10. - 12. aprila 2008. godine i obuhvatio je niz zajedničkih aktivnosti. Zadovoljstvo nam je što se u organizaciju ove posete aktivno uključila i Opština Prijepolje sa kojom Međuetnički program GI već niz godina ostvaruje uspešnu saradnju.

Podsećamo da je Međuetnički program Građanskih inicijativa krajem 2006. godine započeo realizaciju projekta „Manjinska prava u praksi u Jugoistočnoj Evropi 2006-2008" uz podršku Fondacije Kralja Boduena iz Belgije i Fonda za otvoreno društvo iz Srbije. Program je usmeren na jačanje institucionalnog okvira koji određuje prava i položaj nacionalnih manjina, podizanjem kapaciteta i jačanjem uloge odabranih Opštinskih saveta za međunacionalne odnose, prenošenjem primera dobre prakse i iskustava, kao i  povezivanjem opština učesnica u projektu i nastavak je višegodišnjeg regionalnog programa koji za cilj ima poboljšanje položaja nacionalnih manjina u sedam zemalja regiona Jugoistočne Evrope. Ovaj program za sada se sprovodi u Sandžaku i Vojvodini.

Program Okruglog stola ''Opštinski saveti za međunacionalne odnose u svetlu izmena Zakona o lokalnoj samoupravi i predstojećih lokalnih izbora" Preuzmite dokument

Okrugli sto: Razmena iskustava dobre prakse u kreiranju i realizaciji lokalnih akcionih planova za obrazovanje Roma

Interetnički program Građanskih inicijativa je u partnerstvu sa Školskom upravom Kragujevca, 7. decembra 2007. godine u Kragujevcu organizovao okrugli sto na temu ''Razmena iskustava dobre prakse u kreiranju i realizaciji lokalnih akcionih planova za obrazovanje Roma''. Saradnja Školske uprave u Kragujevcu i Građanskih inicijativa nastala je u okviru programa "Romski balkanski program 2007-2009'' koji se realizuje uz podršku međunarodne organizacije Oxfam-Novib iz Holandije.

Ovaj skup okupio je načelnike i prosvetne savetnike školskih uprava i direktore i/ili druge predstavnike 12 osnovnih škola iz 6 opština sa područja Školskih uprava Sombor, Valjevo i Kragujevac , Osnovne škole „Despot Stefan Lazarević" sa područja opštine Zvezdara iz Beograda, kao i predstavnike predškolskih ustanova sa područja navedenih školskih uprava. Među učesnicima su takođe bili predstavnici Romsk ih nevladin ih organizacij a iz Subotice, Valjeva , Kragujevca i Beograda, od kojih su neke bile partnerske organizacije Građanskim inicijativama u okviru I faze Romskog balkanskog programa, dok su neke partneri u aktuelnom programu 2007-2009. Grad Kragujevac je na skupu predstavljao lokalni koordinator za romska pitanja.

Cilj Okruglog stola je bila razmena iskustava i modela dobre prakse koji se realizuju u obrazovnim ustanovama u okviru projekata integracije dece romske nacionalnosti u redovan obrazovni proces kao i predstavljanje aktivnosti nevladinih organizacija koje se bave ovim pitanjima kao partneri obrazovnih ustanova u realizaciji lokalnih akcionih planova. Modeli rada i aktivnosti na unapređivanju obrazovanja Roma prikazani su kroz 4 segmenta - prezentacije Školskih uprava Sombor, Valjevo, Kragujevac i OŠ ''Despot Stefan Lazarević'' iz opštine Zvezdara. U česnici su imali priliku da nakon svake prezentacije kao i u završnom delu skupa, kroz diskusij e iznesu svoj a pitanja, utiske, zapažanja , kao i predloge koji bi vodili u pravcu daljeg unapređenja postojećih modela i širenja dobre prakse.

N ajsnažniji utisak koji su svi učesnici izdvojili, odnosi se na činjenicu da su po prvi put imali priliku da na ovakav način, na jednom skupu , razmene iskustva o radu na unapređivanju obrazovanja Roma i prikažu modele koje su razvili u svojim lokalnim sredinama. Važno je napomenuti da su svi prisutni akteri (predstavnici školskih uprava, romskih nevladinih organizacija i predstavni ci obrazovnih ustanova) pokazali visok nivo saradnje koja se kontinuirano razvija i prilagođava konkretnim potrebama lokaln e zajednice u kojoj deluju. Ostvareni stepen saradnje i međusobnog uvažavanja bio je vidljiv i u procesu pripreme Okruglog stola, jer su svi akteri iz jedne sredine zajednički pripremali i prezentovali svoje modele i rezultate. Upravo je stvaranje prilike za razmenu različitih iskustava ogranizovanjem ovakvog O kruglog stola, doprinos daljem učvršćivanju te saradnje i širenju modela dobre prakse.

Opšti utisak je takođe da su pored visokog nivoa zainteresovanost i za problematiku obrazovanja Roma, svi učesnici pokazali otvorenost za saradnju. Inicirano je da se ovakva razmena češće om ogući j er predstavlja podsticaj za rad, daje priliku za proveru sopstvene prakse, stvara uslove za uspostavljanje direktne saradnje i povezivanja. Iznete su i ideje o mogućim oblicima buduće konkretne saradnje u pravcu osnaživanja aktera uključenih u obrazovni proces kao i jačanja njihovog partnerstva u cilju poboljšanja položaja romske dece u obrazovnom sistemu.

Program O kruglog stola ''Razmena iskustava dobre prakse u kreiranju i realizaciji lokalnih akcionih planova za obrazovanje Roma" (Program Okruglog stola)

Regionalna konferencija Položaj manjina: obrazovanje kao temelj stabilnih odnosa u regionu

U okviru regionalne komponente projekta „Manjinska prava u praksi u Jugoistočnoj Evropi 2004-2006", Interetnički program Građanskih inicijativa je 8. i 9. juna 2006. godine organizovao regionalnu konferenciju „Položaj manjina: obrazovanje kao temelj stabilnih odnosa u regionu".

Cilj konferencije je bila razmena informacija o aktuelnim rešenjima obrazovnih sistema zemalja učesnica u programu (Albanija, Bosna i Hercegovina, Bugarska, Hrvatska, Makedonija, Rumunija i Srbija) u pogledu obrazovanja na jezicima nacionalnih manjina i dostignutog stepena i sadržaja reforme obrazovnih sistema u pomenutim zemljama u pravcu obrazovanja za demokratsko građanstvo. Na konferenciji su predstavljeni postojeći modeli i rešenja u navedenim oblastima a takođe je osvetljen i značaj uloge civilnog društva u procesima reforme obrazovnih sistema.

Na skupu je učestvovalo više od osamdeset učesnika/ca iz Albanije, Bosne i Hercegovine, Bugarske, Hrvatske, Makedonije, Rumunije i Srbije. Osim predstavnika partnerskih i drugih nevladinih organizacija iz regiona, među učesnicima su bili i predstavnici nadležnih ministarstava, škola i drugih obrazovnih institucija iz zemalja učesnica kao i nezavisni eksperti u oblastima kojima se konferencija bavila. Što se tiče učesnika iz Srbije, pored predstavnika Republičkog Ministarstva prosvete i sporta kao i eksperata u ovoj oblasti, učestvovali su i predstavnici vojvođanskog Pokrajinskog Sekretarijata za obrazovanje, Pokrajinskog Sekretarijata za upravu, propise i nacionalne manjine, pojedinih škola, NVO-a, nacionalnih saveta nacionalnih manjina i medija. Skup je otvorio Ministar prosvete i sporta Republike Srbije, gospodin Slobodan Vuksanović.

S obzirom na značaj teme skupa za čitav region, Građanske inicijative su izradile publikaciju "Guide to Minorities and Education", koja na osnovu akcenata i poruka prezentacija i diskusija koje su se čule na skupu, kao i dodatne uporedne analize, osvetljava ovu temu iz regionalnog aspekta.

Uvodničari i program regionalne konferencije Položaj manjina - obrazovanje kao temelj stabilnih odnosa u regionu 

Okrugli sto Dan posle: Status Kosova i položaj nacionalnih manjina u Srbiji

Interetnički program Građanskih inicijativa je 12. maja 2006. godine u Beogradu organizovao okrugli sto Dan posle: Status Kosova i položaj nacionalnih manjina u Srbiji. Okrugli sto je održan u okviru programa Manjinska prava u praksi u Jugoistočnoj Evropi 2004-2006 koji podržavaju Fondacija kralja Boduena, Belgija, Fondacija Čarls Stjuart Mot, SAD i Fond za otvoreno društvo, Srbija.

Tema Okruglog stola je odabrana u skladu sa aktuelnim procesom definisanja statusa Kosova i potencijalnim refleksijama ovog procesa na položaj nacionalnih manjina u Republici Srbiji. Namera je bila da se ovim okruglim stolom otvori više nego potreban dijalog o temi koja je od značaja za čitav region. Da bi se obezbedio sadržajan i svestran dijalog i sučeljavanje različitih mišljenja, na skupu su, kao uvodničari, učestvovali eminentni predstavnici društvenog, političkog i uopšte javnog života, neki od njih i neposredni akteri procesa o kome se razgovaralo. Učesnici skupa su bili predstavnici državnih institucija, relevantnih nevladinih organizacija, ambasada, međunarodnih organizacija, a skupu je prisustvovao i neuobičajeno veliki broj predstavnika nacionalnih štampanih i elektronskih, kao i dopisnici štampanih regionalnih i lokalnih medija. Posećenost ovog skupa je bila izuzetna, tako da je u prepodnevnim sesijama učestvovalo oko stotinu prisutnih. Skup je obeležila iznenadjujuća otvorenost u izražavanju stavova, lišena opštih mesta i diplomatske frazeologije, neuobičajena za ovako „vruću" političku temu.

Posećenost kao i tok i sadržaj diskusija na okruglom stolu su dokazali ono što nas je prvenstveno i motivisalo da organizujemo skup sa ovakvom temom. To je činjenica da u Srbiji nije otvoren dijalog na ovako značajnu temu, da je javnost veoma loše i neadekvatno obaveštena o stanju i razvoju pregovora, kao i o stvarnom stanju na Kosovu i mogućim rešenjima te njihovim posledicama.

Uvodničari i program okruglog stola Dan posle: Status Kosova i položaj nacionalnih manjina u Srbiji

Okrugli sto Upravljanje multietničkim opštinama

Interetnički program Građanskih inicijativa je 18. aprila 2006. godine, u Subotici organizovao okrugli sto sa temom „Upravljanje multietničkim opštinama". Okrugli sto je održan u okviru programa Manjinska prava u praksi u Jugoistočnoj Evropi 2004-2006 koji podržavaju Fondacija kralja Boduena, Belgija, Fondacija Čarls Stjuart Mot, SAD i Fond za otvoreno društvo, Srbija. Inače, okrugli sto je održan u sali Gradske kuće u Subotici čime je nastavljena dobra saradnja koju Građanske inicijative imaju sa Opštinom Subotica. Tema okruglog stola je odabrana u skladu sa aktuelnim procesima institucionalnog uređivanja položaja nacionalnih manjina na lokalnom nivou, a posebno imajući u vidu skorašnje uspostavljanje institucije Opštinskih saveta za međunacionalne odnose. U Srbiji su, u periodu do održavanja okruglog stola, Opštinski saveti formirani u 18 opština u skladu sa Zakonom o lokalnoj samoupravi, dok se narednom periodu očekuje formiranje ovih Saveta i u ostalim opštinama sa multietničkim sastavom. Skupu je prisustvovao veći broj učesnika, među kojima su bili predstavnici različitih struktura unutar manjinskih zajednica (članovi NVO-a, Nacionalnih saveta i novinari) iz Vojvodine i Sandžaka, kao i predstavnici relevantnih uprava opštine Subotice.

Učesnici skupa su razmenili svoja iskustva i uporedili praksu upravljanja opštinama dva veoma različita regiona Srbije, Vojvodini i Sandžaku. Kroz prezentacije i diskusije je dat širok uvid u različite modele upravljanja multietničkim opštinama, sa svim regionalnim specifičnostima, kao i prednostima i preprekama koje ih prate.

Uvodničari i program okruglog stola Upravljanje multietničkim opštinama

Okrugli sto Način izbora Nacionalnih saveta nacionalnih manjina

Interetnički program Građanskih inicijativa je 20. maja 2005.godine u Beogradu organizovao okrugli sto na temu „Način izbora Nacionalnih saveta nacionalnih manjina". Okrugli sto je realizovan u okviru programa Manjinska prava u praksi u Jugoistočnoj Evropi 2004-2006 koji podržavaju Fondacija kralja Boduena, Belgija, Fondacija Čarls Stjuart Mot, SAD i Fond za otvoreno društvo, Srbija. Na okruglom stolu su učestvovali predstavnici svih nacionalnih saveta nacionalnih manjina, relevantnih državnih institucija, nevladinih organizacija i medija.

Tema okruglog stola je odabrana kao jedna od ključnih tema u okviru pitanja institucionalizacije nacionalnih saveta. Za većinu nacionalnih saveta četvorogodišnji mandat ističe 2006. i 2007. godine, što bi za njih trebalo da budu i izborne godine. Pitanje izbora nacionalnih saveta je regulisano Pravilnikom koji je 5. jula 2002.godine propisao savezni ministar za ljudska i manjinska prava. Ovim pravilnikom je predvidjen posredan, elektorski način izbora nacionalnih saveta što je u praksi izazvalo ne samo brojne negativne reakcije od strane pripadnika nacionalnih manjina, već i sasvim konkretne probleme prilikom izbora. Dodatno pitanje je pitanje nadležnosti nacionalnih saveta, koja je u Zakonu o zaštiti prava i sloboda nacionalnih manjina regulisana samo jednim članom. Kako nacionalni saveti predstavljaju vid manjinskih samouprava i predstavnička tela odnosnih manjina, i kako su uprkos navedenim problemima uspeli da se u proteklom periodu od svog nastanka ipak izbore za svoj položaj i nametnu kao relevantni činioci u procesu ostvarivanja manjinskih prava, to se pitanje sveobuhvatnog zakonskog regulisanja njihovog položaja (izbora, nadležnosti, odgovornosti i dr.) nametnulo kao prioritetno. Građanske inicijative ovaj problem sagledavaju kao jedan deo priče o neophodnosti izgradnje ukupnog institucionalnog okvira koji će obezbediti primenu prava nacionalnih manjina.

Kao osnovnu poruku sa okruglog stola možemo istaći konstataciju da je postojeći zakonski okvir veoma nepovoljan za manjinske nacionalne zajednice. Naime, tokom diskusije, učesnici su se složili oko potrebe što skorijeg regulisanja ove materije zakonskim tekstom, uz ocenu da je postojeći zakonodavni okvir apsolutno nedovoljan i da predstavlja samo okvir koji iziskuje dalju konkretizaciju. U tom smislu, sekretar Republičkog saveta za nacionalne manjine gospodin Petar Lađević je najavio formiranje radne grupe koja će započeti izradu nacrta zakona.

Uvodničari i program okruglog stola: Način izbora nacionalnih saveta nacionalnih manjina