14 сеп Od glasa mladih do lokalnih politika: YPS agenda u Preševu / Nga zëri i të rinjve te politikat lokale: Agjenda YPS në Preshevë
14. septembar 2026.
Od glasa mladih do lokalnih politika: YPS agenda u Preševu
Kako Agenda Mladi, mir i bezbednost (YPS) postaje relevantna za svakodnevni život mladih u Preševu? Odgovor je tražen kroz proces koji je povezao treninge i osnaživanje mladih, konsultacije, rad Savetodavnog tela, dijalog sa lokalnom samoupravom i zagovaranje konkretnih promena u lokalnim politikama.
Dokument javne politike „Lokalizacija Agende Mladi, mir i bezbednost u Preševu – Izazovi i preporuke za razvoj javnih politika“ nastao je na osnovu konsultacija sa mladima sprovedenih tokom avgusta i septembra 2026. godine. Savetodavno telo mladih sprovelo je anketu kako bi iskustva i potrebe mladih postali polazna osnova za definisanje lokalnih prioriteta i preporuka.
Proces lokalizacije YPS agende nije se, međutim, zaustavio na istraživanju. Treninzi za mlade, sastanci Savetodavnog tela, konsultacije sa mladima i razgovori sa lokalnom samoupravom stvarali su prostor da mladi bolje razumeju mogućnosti za učešće, prepoznaju probleme u svojoj zajednici i svoje ideje pretvore u konkretne predloge. Proces je povezan i sa javnim zagovaranjem, kako bi preporuke mladih postale tema direktnog dijaloga sa lokalnim donosiocima odluka.
Konsultacije su pokazale da mladi žele više od povremenog učešća u aktivnostima – žele mogućnost da stvarno utiču na odluke koje se tiču njihovog života. Kao važni izazovi izdvojeni su nedostatak jasnog mehanizma kroz koji njihovi predlozi mogu uticati na odluke opštine, jezičke barijere i nedostatak kontinuiranih zajedničkih aktivnosti mladih iz različitih zajednica, kao i ograničene mogućnosti za zapošljavanje i ostanak mladih u Preševu.
Upravo tu se vidi lokalizacija YPS agende – principi participacije, prevencije, partnerstva i reintegracije prevedeni su u konkretne lokalne mere. Dokument predlaže, između ostalog, funkcionalniji Lokalni savet za mlade i obavezu institucija da odgovaraju na predloge mladih, program osnaživanja i podrške inicijativama koje vode sami mladi, stalni prostor i zajedničke aktivnosti za mlade iz različitih zajednica, snažnije partnerstvo lokalne samouprave i civilnog društva, kao i bolje mogućnosti za zapošljavanje i preduzetništvo mladih.
Posebno važna preporuka odnosi se na stvaranje stalnog programa zajedničkih aktivnosti i učenja jezika, kako kontakti između mladih iz albanske, srpske, romske i drugih zajednica ne bi zavisili samo od pojedinačnih projekata, već postali deo svakodnevnog života zajednice.
Kada se treninzi i osnaživanje mladih povežu sa konsultacijama, Savetodavnim telom, dijalogom sa lokalnom samoupravom i javnim zagovaranjem, glas mladih može da pređe put od prepoznatog problema do konkretne preporuke za javnu politiku. To je i suština lokalizacije YPS-a u Preševu – da mladi ne budu samo tema omladinskih politika, već aktivni učesnici u njihovom oblikovanju i partneri u razvoju svoje zajednice.
Za više informacija o nalazima konsultacija, iskustvima mladih i konkretnim preporukama za lokalizaciju YPS agende u Preševu, pročitajte ceo dokument „Lokalizacija Agende Mladi, mir i bezbednost u Preševu – Izazovi i preporuke za razvoj javnih politika“.
Ova aktivnost je realizovana uz podršku RYCOgnizing YPS grant šeme, koju podržava Nemačka saradnja, a sprovodi RYCO.
Nga zëri i të rinjve te politikat lokale: Agjenda YPS në Preshevë
Si bëhet Agjenda për Rininë, Paqen dhe Sigurinë (YPS) relevante për jetën e përditshme të të rinjve në Preshevë? Përgjigjja është kërkuar përmes një procesi që ka ndërlidhur trajnimet dhe fuqizimin e të rinjve, konsultimet, punën e Trupit Këshillues, dialogun me vetëqeverisjen lokale dhe avokimin për ndryshime konkrete në politikat lokale.
Dokumenti i politikave publike “Lokalizimi i Agjendës për Rininë, Paqen dhe Sigurinë në Preshevë – Sfidat dhe rekomandimet për zhvillimin e politikave publike” është hartuar mbi bazën e konsultimeve me të rinjtë, të zhvilluara gjatë muajve gusht dhe shtator 2026. Trupi Këshillues i të Rinjve ka realizuar një anketë për të siguruar që përvojat dhe nevojat e të rinjve të shërbejnë si pikënisje për përcaktimin e prioriteteve dhe rekomandimeve në nivel lokal.
Megjithatë, procesi i lokalizimit të Agjendës YPS nuk u ndal vetëm te hulumtimi. Trajnimet për të rinjtë, takimet e Trupit Këshillues, konsultimet me të rinjtë dhe takimet me përfaqësuesit e vetëqeverisjes lokale krijuan hapësirë që të rinjtë të kuptojnë më mirë mundësitë për pjesëmarrje, të identifikojnë problemet në komunitetin e tyre dhe t’i shndërrojnë idetë në propozime konkrete. Procesi u ndërlidh edhe me avokimin publik, me qëllim që rekomandimet e të rinjve të bëhen pjesë e dialogut të drejtpërdrejtë me vendimmarrësit lokalë.
Konsultimet treguan se të rinjtë kërkojnë më shumë sesa pjesëmarrje të herëpashershme në aktivitete – ata duan mundësi që të ndikojnë realisht në vendimet që prekin jetën e tyre. Ndër sfidat kryesore u identifikuan mungesa e një mekanizmi të qartë përmes të cilit propozimet e të rinjve mund të ndikojnë në vendimet e komunës, barrierat gjuhësore dhe mungesa e aktiviteteve të vazhdueshme të përbashkëta ndërmjet të rinjve nga komunitete të ndryshme, si dhe mundësitë e kufizuara për punësim dhe për të ndërtuar të ardhmen në Preshevë.
Pikërisht këtu merr kuptim lokalizimi i Agjendës YPS – parimet e pjesëmarrjes, parandalimit, partneritetit dhe riintegrimit janë përkthyer në masa konkrete lokale. Dokumenti propozon, ndër të tjera, një Këshill Lokal për të Rinj më funksional dhe detyrimin e institucioneve për t’iu përgjigjur propozimeve të të rinjve, një program për fuqizimin dhe mbështetjen e nismave të udhëhequra nga vetë të rinjtë, një hapësirë të përhershme dhe aktivitete të përbashkëta për të rinjtë nga komunitete të ndryshme, partneritet më të fuqishëm ndërmjet vetëqeverisjes lokale dhe shoqërisë civile, si dhe më shumë mundësi për punësim dhe ndërmarrësi për të rinjtë.
Një rekomandim veçanërisht i rëndësishëm është krijimi i një programi të vazhdueshëm të aktiviteteve të përbashkëta dhe mësimit të gjuhëve, në mënyrë që kontaktet ndërmjet të rinjve shqiptarë, serbë, romë dhe të komuniteteve të tjera të mos varen vetëm nga projekte të veçanta, por të bëhen pjesë e jetës së përditshme në komunitet.
Kur trajnimet dhe fuqizimi i të rinjve ndërlidhen me konsultimet, punën e Trupit Këshillues, dialogun me vetëqeverisjen lokale dhe avokimin publik, zëri i të rinjve mund të kalojë nga identifikimi i një problemi në një rekomandim konkret për politikë publike. Ky është edhe thelbi i lokalizimit të YPS-së në Preshevë – që të rinjtë të mos jenë vetëm subjekt i politikave rinore, por pjesëmarrës aktivë në hartimin e tyre dhe partnerë në zhvillimin e komunitetit të tyre.
Për më shumë informacion mbi gjetjet e konsultimeve, përvojat e të rinjve dhe rekomandimet konkrete për lokalizimin e Agjendës YPS në Preshevë, lexoni dokumentin e plotë “Lokalizimi i Agjendës për Rininë, Paqen dhe Sigurinë në Preshevë – Sfidat dhe rekomandimet për zhvillimin e politikave publike”.
Ky aktivitet është realizuar me mbështetjen e skemës së granteve RYCOgnizing YPS, të mbështetur nga Bashkëpunimi Gjerman dhe të zbatuar nga RYCO.
