17 Mar Ruska invazija na Ukrajinu izaziva duboku zabrinutost na Zapadnom Balkanu/ Lufta në Ukrainë ngjall shqetësime për Ballkanin Perëndimor

Beograd, 17. mart 2022-

 

Zajednička izjava OCD sa Kosova i iz Srbije o potencijalnim posledicama ruske invazije na Ukrajinu po Zapadni Balkan

Ruska invazija na Ukrajinu negativno je uticala na međunarodni poredak zasnovan na pravilima. Zapadni Balkan je posebno ranjiv na globalna dešavanja, koja ugrožavaju međunarodno pravo, demokratiju i ljudska prava.

Mi, predstavnici organizacija civilnog društva sa Kosova i iz Srbije, osuđujemo agresiju Rusije na Ukrajinu i pozivamo naše vlade da se pridruže stavu Evropske unije.

Štaviše, apelujemo na EU i njene države članice da promene paradigmu proširenja, kako bi osigurale praktičan i proaktivan pristup evropskoj perspektivi Zapadnog Balkana. Takođe, pozivamo širu međunarodnu zajednicu da podrži naš region, u cilju obezbeđivanja održivog mira i bezbednosti.

Posledice takvih kršenja međunarodnog prava mogle bi biti izuzetno destabilizujuće za naš postkonfliktni region. S obzirom na agresiju Rusije na Ukrajinu, ovo je odlučan trenutak u istoriji; trenutak koji poziva na brzu reakciju naših vlada i međunarodne zajednice, kako bi se podržalo poštovanje vladavine prava, međunarodnog prava, solidarnosti i ljudskih prava na Zapadnom Balkanu.

Trenutna situacija podvlači važnost dijaloga između Kosova i Srbije, za obezbeđivanje održivog mira, prosperiteta i blagostanja svih građana. Ona pruža priliku da se proces dijaloga razmotri i ponovo osmisli, i da prevaziđe okvire pojma konstruktivne dvosmislenosti, kako bi vodio inkluzivnom procesu, koji bi doveo do pravno obavezujućeg i trajnog sporazuma. Potrebna je hitna akcija EU, koja bi podstakla i podržala suštinske reforme – posebno kada je reč o vladavini prava – i time ubrzala integraciju Zapadnog Balkana u EU.

Civilno društvo na Kosovu i u Srbiji godinama aktivno učestvuje u procesima izgradnje mira, zastupajući glasove zajednice i svakodnevne brige građana, koje su u velikoj meri zasenjene dnevnom politikom. U ovakvim kriznim vremenima, tražimo od međunarodne zajednice da nas podrži u osudi retorike koja izaziva podele, autoritarne politike i populističkih i nacionalističkih diskursa koji služe da ućutkaju kritičke glasove i stvore strah i nepoverenje među zajednicama.

U cilju smanjenja širenja dezinformacija koje mogu dovesti do moguće eskalacije sukoba, takođe pozivamo predstavnike medija da se u potpunosti posvete nepristrasnom i objektivnom izveštavanju.

 

Deklaratë e përbashkët e organizatave të shoqërisë civile nga Kosova dhe Serbia për pasojat e mundshme të pushtimit rus të Ukrainës për Ballkanin Perëndimor

Pushtimi i Ukrainës nga Rusia ka lëkundur rendin ndërkombëtar. Ballkani Perëndimor është veçanërisht i cenushëm karshi zhvillimeve globale që vënë në rrezik ligjin ndërkombëtar, demokracinë dhe të drejtat e njeriut.

Ne, përfaqësuesit e organizatave të shoqërisë civile nga Kosova dhe Serbia, dënojmë agresionin e Rusisë kundër Ukrainës dhe u bëjmë thirrje qeverive tona që të rreshtohen me qendrimet e Bashkimit Evropian.

Për më tepër, ne i bëjmë thirrje BE-së dhe shteteve anëtare të ndryshojnë paradigmën e zgjerimit për të siguruar një qasje praktike dhe proaktive ndaj perspektivës evropiane të Ballkanit Perëndimor. Ne gjithashtu i bëjmë thirrje komunitetit ndërkombëtar në përgjithësi që të mbështesë rajonin tonë për të siguruar paqe dhe siguri të qëndrueshme.

Pasojat e shkeljeve të tilla të ligjit ndërkombëtar mund të jenë jashtëzakonisht destabilizuese për rajonin tonë. Agresoni i Rusisë ndaj Ukrainës përbën një moment përcaktues në histori; moment që kërkon një përgjigje të menjëhershme nga qeveritë tona dhe komunitetit ndërkombëtar për të mbështetur sundimin e ligjit, rendin ndërkombëtar, solidaritetin dhe të drejtat e njeriut në Ballkanin Perëndimor.

Situata aktuale rithekson rëndësinë e dialogut ndërmjet Kosovës dhe Serbisë drejt sigurimit të paqes së qëndrueshme, prosperitetit dhe mirëqenies së të gjithë qytetarëve. Rrethanat e krijuara nga kjo situatë ofrojnë një mundësi për të reflektuar dhe ridizajnuar procesin e dialogut drejt një procesi gjithëpërfshirës që do të rezultonte në një marrëveshje ligjërisht të detyrueshme dhe afatgjate. Në këtë aspekt, ne e shohim nevojën e veprimeve urgjente nga Bashkimi Evropian (BE) për të nxitur dhe mbështetur reforma thelbësore – veçanërisht kur bëhet fjalë për sundimin e ligjit – në mënyrë që të përshpejtohet integrimi i Ballkanit Perëndimor në BE.

Shoqëria civile në Kosovë dhe Serbi është angazhuar në mënyrë aktive në proceset e ndërtimit të paqes gjatë viteve, duke përfaqësuar zërat e komunitetit dhe shqetësimet e përditshme të qytetarëve të cilat mbesin nën hijen e zhvillimeve politike. Në këtë kohë krize, ne i bëjmë thirrje komunitetit ndërkombëtar të na mbështesë në dënimin e retorikës përçarëse, politikave autoritare dhe diskurseve populiste dhe nacionaliste që shërbejnë për të heshtur zërat kritikë dhe për të ngjall frikë dhe mosbesim mes komuniteteve.

Duke synuar uljen e përhapjes së dezinformatave që mund të shpien drejt përshkallëzimit të mundshëm të konfliktit, ne gjithashtu i bëjmë thirrje përfaqësuesve të mediave që të angazhohen maksimalisht për raportim të drejtë dhe të paanshë.

Potpisnici/Nënshkruesit:

  1. Aktiv
  2. Advocacy Center for Democratic Culture (ACDC), Mitrovica
  3. Balkans Policy Research Group (BPRG)
  4. Belgrade Centre for Security Policy (BCBP)
  5. Centre for Interdisciplinary Studies of the Balkans (CisBalk)
  6. Center for Peace and Tolerance (CPT), Gracanica
  7. Centre for Regionalism
  8. Civic Initiatives
  9. Democracy Plus (D+)
  10. Foundation BFPE for a Responsible Society (BFPE)
  11. Igor Novaković, Analyst, Belgrade
  12. Institute for Territorial Economic Development (InTER)
  13. Institute for European Affairs (IEA)
  14. Institute for Serbian and Albanian Coexistence
  15. Jelena Lončar, Academic, University of Belgrade
  16. Kosovo Center for Security Studi (KCSS)
  17. Kosovo Law Institute (KLI)
  18. Lawyers’ Committee for Human Rights (YUCOM)
  19. Milan Antonijević, Lawyer
  20. New Social initiative (NSI), Mitrovica
  21. Peer Educators Network (PEN), Prishtinë
  22. Rahim Salihi, civil society activist, Bujanovac.
  23. Radio KiM Media Group
  24. The Balkan Forum
  25. Valon Arifi, civil society activist
  26. Vjollca Krasniqi, Academic, University of Pristina
  27. Voice of Roma, Ashkali and Egyptians (VoRAE)
  28. Youth Initiative for Human Rights – Serbia
  29. Youth Initiative for Human Rights – Kosovo