20 сеп Youth Alert Platforma: Mladi prepoznaju probleme i predlažu rešenja za svoje zajednice / Youth Alert Platform: Të rinjtë identifikojnë problemet dhe propozojnë zgjidhje për komunitetet e tyre
SRB
Proteklih meseci, grupa mladih iz Bujanovca, Preševa i Leposavića udružila se povodom jednog sjajnog i važnog razloga, a to je Youth Alert Platforma – mesto na kome su dobili mogućnost da prepoznaju i dokumentuju probleme sa kojima se njihove zajednice suočavaju, prikupljaju iskustva građana i kroz konkretne preporuke ukazuju na pitanja koja zahtevaju odgovor institucija. Proces rada mladih u okviru Platforme, mentorski je podržala Dejana Cvetković.
Zadovoljstvo nam je da vam danas predstavimo tekstove, izveštaje i istraživanja koja su nastala u okviru ove platforme, a pokrivaju različite važne teme i izazove sa kojima se lokalne zajednice suočavaju u svakodnevnom životu. Svaki od ovih tekstova rezultat je predanog rada grupe izuzetno mladih ljudi koji su aktivni u svojim zajednicama, žele da im doprinesu i imaju sjajne ideje za unapređenje i rešavanje ovih svakodnevnih problema.
Nadamo se da ćete čitanjem njihovih istraživanja i izveštaja saznati nešto novo, produbiti već postojeća znanja, a možda se i inspirisati da se aktivirate u svojim zajednicama!
Ova aktivnost je realizovana uz podršku RYCOgnizing YPS grant šeme, koju podržava Nemačka saradnja, a sprovodi RYCO.
Kako nedostatak autobuske stanice u Preševu utiče na živote mladih devojaka i žena?
Nedostatak redovnog javnog prevoza između Preševa, Bujanovca i Vranja nije samo pitanje mobilnosti – on direktno utiče na pristup obrazovanju, poslu, zdravstvenim uslugama i drugim prilikama, a posebno pogađa devojke i mlade žene. Istraživanje koje je sprovedeno među deset učesnica, pokazuje konkretne posledice ovog problema, a više detalja možete pročitati na sledećem LINKU.
Komunalni otpad i javne površine u Severnoj Mitrovici: Kome prijaviti komunalne probleme?
Ovo istraživanje bilo je usmereno na iskustva građana sa odvozom otpada, dostupnošću kontejnera i kanti, održavanjem javnih površina i mogućnostima za prijavljivanje komunalnih problema. U anketi je učestvovalo 14 građana, a jedan od najuočljivijih nalaza odnosi se na nagomilani i nepropisno odloženi otpad, gde je čak 78,6%, navelo da primećuje ovaj problem u svom naselju ili delu grada. Šta su još ispitanici odgovorili, možete videti na ovom LINKU.
Nedostatak udžbenika i želja za praktičnim znanjem: Kako se uči srpski kao nematernji jezik u Bujanovcu, Preševu i Medveđi?
Anketa među 11 mladih iz Bujanovca i Preševa pokazuje da se srpski jezik van škole koristi relativno retko. Kao najveće poteškoće u učenju 54,5% ispitanika navodi govor i konverzaciju, a isti procenat gramatiku, dok se među izazovima pojavljuju i padeži, fond reči i razumevanje. Želja za znanjem postoji, ali i prepreke. Pročitajte koje još izazove mladi navode na sledećem LINKU.
Od školovanja do zaposlenja: Kakve su obrazovne mogućnosti mladih iz albanske zajednice?
Nedostatak udžbenika i nastavnih materijala, ograničene mogućnosti studiranja na albanskom jeziku, pitanje priznavanja diploma, jezičke prepreke i mogućnosti zapošljavanja neki su od izazova koji utiču na obrazovne i profesionalne izbore mladih iz albanske zajednice u Preševu i Bujanovcu. Ceo izveštaj možete videti na ovom LINKU.
Kako na svakodnevni život građana utiče ograničena dostupnost poštanskih usluga na Kosovu*?
Zatvaranje poslovnica Pošte Srbije na Kosovu značajno je promenilo način na koji deo građana pristupa poštanskim, finansijskim i administrativnim uslugama, donoseći duža putovanja, dodatne troškove i poteškoće sa prijemom važnih dokumenata i pošiljaka.
Kako to izgleda u svakodnevnom životu i kako građani prevazilaze ove izazove, pročitajte OVDE.
*Ova oznaka ne prejudicira stavove o statusu i u skladu je sa Rezolucijom SB UN 1244 i Mišljenjem Međunarodnog suda pravde o Deklaraciji o nezavisnosti Kosova.
Zapošljavanje Albanaca u policiji: Koliko je značajna ravnopravna zastupljenost u Bujanovcu, Preševu i Medveđi?
Nedovoljna zastupljenost pripadnika albanske zajednice u policiji u Preševu, Bujanovcu i Medveđi i dalje predstavlja izazov, uprkos ranijim inicijativama usmerenim na razvoj multietničke policije. Istovremeno, ovaj izveštaj pokazuje da zainteresovanost mladih postoji. Pročitajte više, klikom OVDE.
Bicikl kao prevozno sredstvo u Preševu: Čest izbor građana, ali kakva je infrastruktura?
Iako je bicikl deo svakodnevnog života u Preševu, nedostatak biciklističkih staza, gust saobraćaj i nebezbedne raskrsnice otežavaju njegovo bezbedno korišćenje. Na ove probleme ukazuje istraživanje mladih, a dostupno je u celosti na sledećem LINKU.
Kako je biti mlad u Bujanovcu? O dostupnosti mehanizama za mlade
Iako ima Kancelariju za mlade, Savet za mlade i budžetska sredstva namenjena omladinskoj politici, iskustva mladih iz Bujanovca ukazuju na potrebu da postojeći mehanizmi budu vidljiviji, dostupniji i više usmereni na njihove stvarne potrebe.
Šta još mladi Bujanovca misle i koje predloge imaju, pročitajte OVDE.
Kako se upravlja otpadom u Preševu? Mladi ukazuju na probleme i predlažu rešenja!
U ovom istraživanju fokus je stavljen na upravljanje otpadom, stanje javnih površina i iskustva građana sa postojećim sistemom, a rezultati ukazuju na to da je čak 90,9% ispitanika navelo nedostatak ili nedovoljan broj kontejnera kao problem, 63,6% primećuje divlje deponije, dok je 72,7% navelo da se otpad odvozi jednom nedeljno.
Na koje još načine ovi problemi utiču na svakodnevni život, pročitajte klikom na sledeći LINK.
Međunarodna Agenda Mladi, mir i bezbednost – kako utiče na svakodnevni život mladih u Leposaviću?
Predlog praktične politike „Mladi, mir i bezbednost (YPS) u Opštini Leposavić“ nastao je kroz lokalni konsultativni proces u kojem su mladi, zajedno sa predstavnicima civilnog društva, lokalne samouprave i drugim akterima, identifikovali izazove, definisali prioritete i učestvovali u oblikovanju preporuka. Cilj procesa nije bio samo izraditi još jedan dokument, već napraviti korak od konsultovanja mladih ka njihovom stvarnom učešću u kreiranju, sprovođenju i praćenju lokalnih politika. Više o tome pročitajte OVDE.
Zubin Potok: Da li postoje sadržaji za mlade i šta oni misle o tome?
Nedovoljna informisanost o radu Kancelarije za mlade, nedostatak prostora i sadržaja, kao i ograničene mogućnosti za učešće u donošenju odluka, neki su od ključnih izazova koje mladi prepoznaju u Zubinom Potoku. U ovom istraživanju, mladi su se fokusirali na dostupnost prostora i sadržaja, rad lokalnih mehanizama za mlade, mogućnosti učešća u javnom životu, kao i obrazovne i profesionalne perspektive. Rezultate istraživanja možete pročitati OVDE.
Socijalna distanca, ali i načini za njeno smanjivanje: Kakav je odnos prema Albancima na jugu Srbije?
Istraživanje je podstaknuto nalazima Krovne organizacije mladih Srbije (KOMS), prema kojima Albanci od 2022. godine kontinuirano beleže najviši nivo socijalne distance među nacionalnostima obuhvaćenim istraživanjem. U onlajn anketi učestvovalo je 16 mladih iz Preševa i Bujanovca, a njihovi odgovori ukazuju na to kako se socijalna distanca može odraziti na svakodnevni život, uključujući iskustva u institucijama, tokom putovanja, pri zapošljavanju i u međuljudskim odnosima. Celo istraživanje dostupno je na sledećem LINKU.
Bezbednost građana u saobraćaju u Štrpcu: Kakva je putna i pešačka infrastruktura?
Jedna od tema koju su mladi prepoznali kao važnu jeste stanje putne i pešačke infrastrukture i njen uticaj na bezbednost i svakodnevno kretanje građana u Štrpcu. Rupe i oštećenja na putevima, nedostatak pešačkih prelaza i trotoara, kao i nedovoljna javna rasveta, među glavnim su problemima koje građani prepoznaju, a ostale nalaze, kao i preporuke za poboljšanje situacije, pronaći ćete OVDE.
ALB
Gjatë muajve të fundit, një grup të rinjsh nga Bujanoci, Presheva dhe Leposaviqi u bashkuan rreth një nisme të rëndësishme dhe me shumë vlerë – Youth Alert Platforma, një hapësirë ku të rinjtë patën mundësinë të identifikojnë dhe dokumentojnë problemet me të cilat përballen komunitetet e tyre, të mbledhin përvojat e qytetarëve dhe, përmes rekomandimeve konkrete, të tërheqin vëmendjen ndaj çështjeve që kërkojnë reagim nga institucionet. Procesi i punës së të rinjve në kuadër të Platformës është mbështetur përmes mentorimit nga Dejana Cvetković.
Kemi kënaqësinë që sot t’ju prezantojmë tekstet, raportet dhe hulumtimet e realizuara në kuadër të kësaj platforme, të cilat trajtojnë tema dhe sfida të ndryshme me rëndësi për jetën e përditshme të komuniteteve lokale. Secili prej këtyre teksteve është rezultat i punës së përkushtuar të një grupi të rinjsh jashtëzakonisht aktivë në komunitetet e tyre, të cilët duan të kontribuojnë në përmirësimin e tyre dhe kanë ide të shkëlqyera për adresimin dhe zgjidhjen e problemeve të përditshme.
Shpresojmë që, duke lexuar hulumtimet dhe raportet e tyre, të mësoni diçka të re, të thelloni njohuritë që tashmë keni dhe, ndoshta, të frymëzoheni edhe ju për t’u angazhuar në komunitetet tuaja!
Kjo veprimtari është realizuar me mbështetjen e skemës së granteve RYCOgnizing YPS, të mbështetur nga Bashkëpunimi Gjerman dhe të zbatuar nga RYCO.
Si ndikon mungesa e stacionit të autobusëve në Preshevë në jetën e vajzave të reja dhe grave?
Mungesa e transportit të rregullt publik ndërmjet Preshevës, Bujanocit dhe Vranjës nuk është vetëm çështje mobiliteti – ajo ndikon drejtpërdrejt në qasjen në arsim, punësim, shërbime shëndetësore dhe mundësi të tjera, duke prekur veçanërisht vajzat dhe gratë e reja. Hulumtimi i realizuar me dhjetë pjesëmarrëse tregon pasojat konkrete të këtij problemi. Më shumë detaje mund të lexoni në LINKUN përkatës.
Mbeturinat komunale dhe hapësirat publike në Mitrovicën e Veriut: Ku mund të raportohen problemet komunale?
Ky hulumtim u përqendrua në përvojat e qytetarëve lidhur me grumbullimin dhe largimin e mbeturinave, disponueshmërinë e kontejnerëve dhe koshave, mirëmbajtjen e hapësirave publike dhe mundësitë për raportimin e problemeve komunale. Në anketë morën pjesë 14 qytetarë, ndërsa një nga gjetjet më të dukshme lidhet me grumbullimin dhe hedhjen e parregullt të mbeturinave: 78,6% e të anketuarve deklaruan se e vërejnë këtë problem në lagjen ose pjesën e qytetit ku jetojnë. Për të parë se çfarë tjetër kanë thënë të anketuarit, lexoni më shumë në LINKUN përkatës.
Mungesa e teksteve shkollore dhe dëshira për njohuri praktike: Si mësohet gjuha serbe si gjuhë joamtare në Bujanoc, Preshevë dhe Medvegjë?
Anketa me 11 të rinj nga Bujanoci dhe Presheva tregon se gjuha serbe përdoret relativisht rrallë jashtë shkollës. Si vështirësitë më të mëdha gjatë mësimit, 54,5% e të anketuarve përmendin të folurit dhe komunikimin, ndërsa po i njëjti përqindim përmend gramatikën. Ndër sfidat e tjera përmenden edhe rasat, fjalori dhe të kuptuarit. Dëshira për ta mësuar gjuhën ekziston, por ekzistojnë edhe pengesa. Lexoni më shumë për sfidat që përmendin të rinjtë në LINKUN përkatës.
Nga shkollimi te punësimi: Çfarë mundësish arsimore kanë të rinjtë e komunitetit shqiptar?
Mungesa e teksteve shkollore dhe materialeve mësimore, mundësitë e kufizuara për studime në gjuhën shqipe, çështja e njohjes së diplomave, barrierat gjuhësore dhe mundësitë e punësimit janë disa nga sfidat që ndikojnë në zgjedhjet arsimore dhe profesionale të të rinjve të komunitetit shqiptar në Preshevë dhe Bujanoc. Raportin e plotë mund ta lexoni në LINKUN përkatës.
Si ndikon qasja e kufizuar në shërbimet postare në Kosovë* në jetën e përditshme të qytetarëve?
Mbyllja e degëve të Postës së Serbisë në Kosovë ka ndryshuar ndjeshëm mënyrën se si një pjesë e qytetarëve kanë qasje në shërbimet postare, financiare dhe administrative, duke sjellë udhëtime më të gjata, shpenzime shtesë dhe vështirësi në pranimin e dokumenteve dhe dërgesave të rëndësishme.
Se si reflektohet kjo në jetën e përditshme dhe si përballen qytetarët me këto sfida, mund ta lexoni KËTU.
*Ky përcaktim nuk paragjykon qëndrimet për statusin dhe është në përputhje me Rezolutën 1244 të Këshillit të Sigurimit të OKB-së dhe Opinionin e Gjykatës Ndërkombëtare të Drejtësisë për Deklaratën e Pavarësisë së Kosovës.
Punësimi i shqiptarëve në polici: Sa e rëndësishme është përfaqësimi i barabartë në Bujanoc, Preshevë dhe Medvegjë?
Përfaqësimi i pamjaftueshëm i pjesëtarëve të komunitetit shqiptar në polici në Preshevë, Bujanoc dhe Medvegjë vazhdon të mbetet një sfidë, pavarësisht nismave të mëparshme që synonin zhvillimin e një policie multietnike. Në të njëjtën kohë, ky raport tregon se interesi i të rinjve për t’u angazhuar në polici ekziston. Lexoni më shumë KËTU.
Biçikleta si mjet transporti në Preshevë: Zgjedhje e shpeshtë e qytetarëve, por si është infrastruktura?
Edhe pse biçikleta është pjesë e jetës së përditshme në Preshevë, mungesa e shtigjeve për biçikleta, trafiku i dendur dhe udhëkryqet e pasigurta e vështirësojnë përdorimin e sigurt të saj. Hulumtimi i të rinjve vë në pah pikërisht këto probleme, ndërsa rezultatet e plota mund t’i lexoni në LINKUN përkatës.
Si është të jesh i ri në Bujanoc? Për qasjen në mekanizmat për të rinjtë
Edhe pse në Bujanoc ekzistojnë Zyra për të Rinj, Këshilli për të Rinj dhe mjete buxhetore të dedikuara për politikat rinore, përvojat e të rinjve tregojnë se mekanizmat ekzistues duhet të jenë më të dukshëm, më të qasshëm dhe më të orientuar drejt nevojave të tyre reale.
Se çfarë mendojnë të rinjtë e Bujanocit dhe çfarë propozojnë, mund ta lexoni KËTU.
Si menaxhohen mbeturinat në Preshevë? Të rinjtë evidentojnë problemet dhe propozojnë zgjidhje!
Ky hulumtim u përqendrua në menaxhimin e mbeturinave, gjendjen e hapësirave publike dhe përvojat e qytetarëve me sistemin ekzistues. Rezultatet tregojnë se 90,9% e të anketuarve e kanë identifikuar mungesën ose numrin e pamjaftueshëm të kontejnerëve si problem, 63,6% kanë vërejtur deponi ilegale, ndërsa 72,7% kanë deklaruar se mbeturinat mblidhen vetëm një herë në javë.
Për të mësuar më shumë se si këto probleme ndikojnë në jetën e përditshme, lexoni hulumtimin në LINKUN përkatës.
Agjenda ndërkombëtare Rinia, Paqja dhe Siguria – si ndikon ajo në jetën e përditshme të të rinjve në Leposaviq?
Propozimi i politikës publike „Rinia, Paqja dhe Siguria (YPS) në Komunën e Leposaviqit“ u hartua përmes një procesi konsultativ lokal, në të cilin të rinjtë, së bashku me përfaqësues të shoqërisë civile, vetëqeverisjes lokale dhe aktorë të tjerë, identifikuan sfidat, përcaktuan prioritetet dhe morën pjesë në hartimin e rekomandimeve. Qëllimi i këtij procesi nuk ishte thjesht hartimi i një dokumenti tjetër, por kalimi nga konsultimi me të rinjtë drejt pjesëmarrjes së tyre reale në hartimin, zbatimin dhe monitorimin e politikave lokale. Më shumë mund të lexoni KËTU.
Zubin Potok: A ka përmbajtje dhe aktivitete për të rinjtë dhe çfarë mendojnë ata për to?
Informimi i pamjaftueshëm për punën e Zyrës për të Rinj, mungesa e hapësirave dhe aktiviteteve, si dhe mundësitë e kufizuara për pjesëmarrje në vendimmarrje janë disa nga sfidat kryesore që të rinjtë identifikojnë në Zubin Potok. Në këtë hulumtim, të rinjtë u përqendruan te qasja në hapësira dhe aktivitete, funksionimi i mekanizmave lokalë për të rinjtë, mundësitë për pjesëmarrje në jetën publike, si dhe perspektivat arsimore dhe profesionale. Rezultatet e hulumtimit mund t’i lexoni KËTU.
Distanca sociale dhe mënyrat për ta zvogëluar atë: Cilat janë qëndrimet ndaj shqiptarëve në jug të Serbisë?
ulumtimi u nxit nga gjetjet e Organizatës Ombrellë të të Rinjve të Serbisë (KOMS), sipas të cilave shqiptarët, që nga viti 2022, vazhdimisht shënojnë nivelin më të lartë të distancës sociale ndërmjet kombësive të përfshira në hulumtim. Në anketën online morën pjesë 16 të rinj nga Presheva dhe Bujanoci, ndërsa përgjigjet e tyre tregojnë se si distanca sociale mund të reflektohet në jetën e përditshme, përfshirë përvojat në institucione, gjatë udhëtimeve, në punësim dhe në marrëdhëniet ndërpersonale. Hulumtimin e plotë mund ta lexoni në LINKUN përkatës.
Siguria e qytetarëve në trafik në Shtërpcë: Cila është gjendja e infrastrukturës rrugore dhe për këmbësorë?
Një nga temat që të rinjtë e identifikuan si të rëndësishme është gjendja e infrastrukturës rrugore dhe asaj për këmbësorë, si dhe ndikimi i saj në sigurinë dhe lëvizjen e përditshme të qytetarëve në Shtërpcë. Gropat dhe dëmtimet në rrugë, mungesa e vendkalimeve për këmbësorë dhe trotuareve, si dhe ndriçimi i pamjaftueshëm publik janë ndër problemet kryesore që qytetarët evidentojnë. Gjetjet e tjera, së bashku me rekomandimet për përmirësimin e situatës, mund t’i lexoni KËTU.